.......วิปัสสนาญาณนี้  ในระยะต้นให้ควบคุมอารมณ์ใจอยู่ในอำนาจของสมถภาวนา ให้นานที่สุดที่จะทรงได้  เมื่อทรงอยู่ได้ด้วยดีแล้ว  ต่อไปก็ใช้อารมณ์สมาธินี้พิจารณาขันธ์ 5  เห็นว่าขันธ์ 5 นี้เต็มไปด้วยความทุกข์  หาความสุขอะไรไม่ได้  แล้วก็สลายตัวไปในที่สุด  เป็นอันว่าขันธ์ 5  นี้  แม้เราจะปรนเปรอขนาดไหนก็ตาม  มันก็ไม่ตามใจเรา  เราไม่ต้องการให้มันแก่  มันก็จะแก่  เราไม่ต้องการให้มันป่วย  มันก็จะป่วย  เราไม่ต้องการให้มันพลัดพรากจากเรา  หรือเราพลัดพรากจากมัน  เราก็ทำไม่ได้  ในที่สุด  เราไม่ต้องการอยากให้ตายมันก็ตาย  ห้ามไม่ได้  ขันธ์ 5  คือร่างกายนี้ไม่ใช่ของเรา  เราไม่มีในร่างกาย  ร่างกายไม่มีในเรา  นี่ว่าโดยย่อ  เราพิจารณาขันธ์ 5 การเจริญวิปัสสนาญาณก็มีอยู่หลายแบบด้วยกัน  แต่ก็รวมอยู่ในขันธ์ 5 ว่าเป็นโทษเป็นทุกข์  จะพิจารณาแบบไหนก็ตาม ถ้าเลยขันธ์ 5 ไปไม่ใช่วิปัสสนาญาณ.....